Meyve Fidancılığında
Yılların Tecrübesi
Çınar Ziraat

Mavi Sertifika, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş araştırma enstitüleri denetiminde üretilen, %100 ismine doğruluğu moleküler ve morfolojik olarak onaylanmış, virüs ve kök nematodlarından tamamen ari damızlıklardan aşılanan fidanlara verilen en üst düzey kalite belgesidir. Sarı standart sertifikalı fidanlar sadece görsel kontrolle belgelendirilirken, mavi sertifikalı fidanlar laboratuvar testlerinden geçer. Ayrıca Tarım Bakanlığı kapama bahçe tesislerinde mavi sertifikalı fidan kullanan üreticilere dekar başına en yüksek nakdi hibe desteğini sağlamaktadır.

M9 elma anacı kök sistemi itibarıyla yüzlek, bol saçaklı ve gevrektir; derin kazık kök yapmadığı için yüksek tonajlı meyve yükünü ve şiddetli rüzgar baskısını tek başına taşıyamaz. Bu nedenle emprenye ahşap veya ön gerilmeli beton direklerle donatılmış 3-4 sıra galvaniz telli terbiye sistemi M9 bahçelerinde teknik bir zorunluluktur. Telli terbiye sistemi aynı zamanda ağacın ışık alma açısını optimize eder, fotosentezi artırır ve 2. yıldan itibaren dekardan 4 ila 6 ton yüksek kaliteli meyve alınmasını mümkün kılar.

Chandler ceviz çeşidi, yan dal verimliliği %90 olan, ince kabuklu ve %50 üzeri iç randımanına sahip ticari bir çeşittir; ilkbahar geç donlarından kaçmak için geç yapraklanır ve 0 ila 1100 metre rakıma kadar olan ılıman ve geçit bölgelerinde tercih edilmelidir. Fernor çeşidi ise Fransız menşeili olup aşırı kış soğuklarına (-25°C) ve erken sonbahar donlarına dayanıklıdır; 1000 metreden 1800 metre rakıma kadar olan sert karasal yaylalarda dikilmelidir. Chandler için Franquette ve Fernette, Fernor içinse Fernette ve Ronde de Montignac tozlayıcı olarak kullanılır.

Çınar Ziraat olarak Türkiye'nin 81 iline iklimlendirmeli ve nem kontrollü araç filomuzla teslimat yapmaktayız. Sökülen fidanlarımızın kökleri nem tutucu organik hidrojel solüsyonları ile muamele edildikten sonra hava almayan özel polietilen ambalajlarla balyalanır. Fidan kılcal kökleri teslimat anına kadar nem kaybına uğramadan canlılığını %100 muhafaza eder ve arazide dikim öncesi şok yaşamaz.

Bir dekara dikilecek fidan sayısı seçilen anacın büyüme gücüne ve arazinin eğimine göre belirlenir. Formül: Fidan Sayısı = 1000 / (Sıra Arası Mesafe × Sıra Üzeri Mesafe). Örneğin: Tam bodur M9 elma (3.5m x 1m) dekara 285 adet; Yarı bodur MM106 elma (5m x 3m) dekara 66 adet; Bodur kiraz Gisela 5 (4m x 2m) dekara 125 adet; Aşılı Chandler ceviz (7m x 4m) dekara 35 adet fidan gerektirir. Sitemizdeki Bahçe Hesaplayıcı aracı arazinizin geometrisine göre net fidan ve tozlayıcı adedini hesaplar.

Açık köklü fidanların dikimi, fidanların yaprak döküp vejetatif kış uykusuna yattığı Kasım ayından, ilkbaharda tomurcukların kabarmaya başladığı Mart sonu - Nisan başına kadar yapılır. Kışları ılıman geçen yörelerde sonbahar dikimi kök gelişimini erken başlattığı için en yüksek verimi verir. Tüplü ve saksılı fidanlar ise kök toprağı dağıtılmadan, yaz sıcaklarında düzenli damla sulama altyapısı bulunması kaydıyla yılın 12 ayı boyunca güvenle dikilebilir.

Meyve çeşitlerinin büyük kısmı kendine kısırdır veya yabancı tozlaşmada daha iri ve kaliteli dane yapar. Yüksek meyve tutumu için ana çeşidin çiçeklenme periyoduyla tam örtüşen en az bir veya iki uyumlu tozlayıcı çeşidin bahçeye %10 ila %15 oranında dahil edilmesi şarttır. Tozlayıcı fidanlar hakim rüzgar yönü hesaba katılarak her 8-10 ağaca bir adet gelecek şekilde satranç veya sıra şablonunda homojen dağıtılmalıdır.

Soğuklama ihtiyacı, bir meyve ağacının kış dinlenmesini kırıp ilkbaharda düzenli tomurcuk patlatabilmesi için +7.2°C'nin altındaki sıcaklıklarda geçirmesi gereken toplam saattir. Yeterli soğuklama almayan fidanlarda ilkbaharda gözler düzensiz uyanır, kör gözler oluşur, çiçeklenme haftalarca uzar ve meyve tutumu %70'e varan oranda düşer. Eğirdir fidanlıklarımızda yetiştirilen damızlık fidanlar doğal dağ ikliminde kış soğuklamasını (1200+ saat) eksiksiz tamamladığı için dikildikleri arazide ilk sezonda firesiz patlar.

Çınar Ziraat bünyesindeki Ziraat Yüksek Mühendisleri; arazinin toprak fiziksel-kimyasal analizleri ile su analiz raporlarının incelenmesi, bölge mikroklimasına uygun anaç-çeşit seçimi, dikim koordinatlarının belirlenmesi, damla sulama ve telli terbiye projelendirmesi konularında ücretsiz danışmanlık verir. Ayrıca dikim sonrası ilk 3 yıl boyunca budama, zirai mücadele ve fertigasyon (gübreleme) reçeteleri uzman kadromuzca takip edilir.

Fidan dikim çukurları toprak sıkışıklığını kırmak için 50-60 cm derinlik ve 50-60 cm genişlikte açılmalıdır. Çukurdan çıkan üst toprak ile iyi yanmış elenmiş çiftlik gübresi veya leonardit karıştırılmalı; kimyasal olarak ise çukur tabanına 100-150 gram kompoze taban gübresi (15-15-15 veya DAP) serpilip köklerin doğrudan gübreyle temas etmemesi için üzeri 5 cm toprakla örtülmelidir.

Hava koşulları ne kadar nemli veya yağışlı olursa olsun, dikim çukurundaki hava boşluklarını kapatmak ve kökleri toprakla kaynaştırmak için her fidana en az 20-30 litre can suyu verilmelidir. Dikim tamamlandıktan sonra fidanın kök-gövde dengesini sağlamak ve yan dallanmayı teşvik etmek amacıyla aşı noktasının üzerinden anacın tipine göre 70-90 cm yükseklikten meyilli tepe kesimi yapılmalı ve yara yüzeyine aşı macunu sürülmelidir.

Bodur anaçlar (M9, Gisela 5), ağacın boyunu kontrol altında tutarak 2. yıldan itibaren yüksek tonajlı erken meyveye yatırır ve sık dikimle dekardan maksimum hasat sağlar (destek sistemi şarttır). Yarı bodur anaçlar (MM106, BA29, Gisela 6), orta kuvvette kök yapar, telli terbiye ihtiyacı daha azdır ve 3. yılda verime başlar. Klasik yabani anaçlar (çöğür) ise çok derin kök salarak kuraklığa direnir ancak ticari verime 6-8 yılda yatar ve yüksek işçilik maliyeti doğurur.